بسم الله الرحمن الرحیم
در بخش مقدماتی گفتیم که مهاجرت سادات عظام به افغانستان را نمیشود به چند علت خلاصه کرد, زیرا هر کدام از سادات – چه به صورت جمعی و چه فردی- آنهم در مقاطع مختلف زمانی، به سوی افغانستان مهاجرت میکردند. شاید بتوان گفت: هرکدام به دلایل مختلف و جداگانه به آن سو قصد عزیمت مینمودند. برای مطالعه بخش مقدماتی روی این لینک کلیک کنید.
حال میپردازیم به بخش دوم تاریخ ورود سادات عظام از فرزندان امام زین العابدین علیه السلام به افغانستان و خصوصا شهر پرآوازه بلخ باستان و میتوانید از این لینک آن را مطالعه کنید.
حال میپردازیم به بخش سوم تاریخ ورود سادات عظام از فرزندان امام موسی کاظم علیه السلام به افغانستان و شهر پرآوازه بلخ باستان
از اعقاب و اولاد حضرت امام موسی بن جعفر(ع) حمزه بن کاظم (ع) است که سه پسـر داشـت بهنامهای حمـزه ثانی، قاسم و علی. اما از حمزه ثانی در بلخ بازماندگانی اسـت کـه یکی از آنها سـیدعلی بن حمـزه بن [حمـزه بن] علـی بن حمـزه بن علـی بن حمزه بـن حمزه بن موسـی کاظم(ع)اسـت که بـه آنها حمـزات الحسین هم گفته میشود.
ولی در لبابالانساب، درباره اولاد امام موسی کاظم (ع) اینگونه آمده است:
و از اعقـاب حمـزه بن حمزه بن موسـی بن جعفر(ع)، حمزه بن حمزه، علی بن حمزه، قاسـم بن حمزه می باشـند و از اولاد حمزه به بلخ، ابوالحسن علی بن حمزه بن حمزه بن موسی بن جعفر(ع) میباشند.[2]
مهاجران آل ابیطالب درباره اولاد حضرت موسی بن جعفر(ع) که از سه فرزند امام، هارون، حمزه و اسحاق وارد بلخ شدند، اینگونه آورده است:
ذكـر اسـامی کسانی که به بلخ وارد شدند از اولاد حسین بن علی بن ابیطالب(ع) و سـپس برخـی از فرزنـدان محمد باقـر(ع)، از جملـه بعضـی از اولاد موسـی کاظم (ع) اسـماعیل بـن محمد بن احمد بن هارون بن موسی کاظم (ع) است که باز ماندگان و اعقاب وی به نامهای محمد، علی، و طاهر بودهاند.[3]
یکی دیگر از کسـانی که به بلخ وارد شـد، علی بن حمزه بن حمزه بن موسی کاظم (ع) اسـت و تنها فرزند وی به نام حمزه بود. همچنین ابوالحسن محمدبن عبدالله بن محمد اسـحاق بن موسی کاظم (ع) نیز وارد بلخ شد.[4]
نویسـنده المجدی فی انساب الطالبین میگوید: شیخ ما فرموده که اسماعیل بن محمد بن هارون بن موسی کاظم (ع) به بلخ بوده و از او اعقاب و اولاد بر جای مانده است.[5]
فخر رازی درباره اولاد امام موسی کاظم (ع) که وارد بلخ شدند، آورده است:
اما عبدالله بن محمد بن ابوعلى حسين، بن اسحاق بن موسی بن اسحاق عالم بن حسـین بن حسـین بن اسحاق بن موسی کاظم (ع) که به بلخ وارد شده و در آنجا از او اولاد و اعقاب وی این عبدالله «عبد الله بن محمد» محمد و از محمد موسی
۱. سیدمحمدکاظم، یمانی، همان، ص۹۳. ۲. بیهقی، همان، ج۲، ص۵۹۵. ۳. ابراهیم بن ناصر، طباطبا، همان، ص۱۶۵. ۴. همان. ۵. علی، عمری، همان، ص۹۷.
در جای دیگر آمده است:
است که اعقابش در بلخ منتشر شد است.[۱]
در الفخرى مىخوانیم:
اسحاق بن موسى كاظم (ع) اعقاب وى از چهار فرزند است: عباس مهلوى به كوفه، حسين صورانى، محمد كه اعقاب وى به بلخ است، ديگر على. اما محمد بن اسحاق بن موسى كاظم (ع) اعقابش از ابى الحسن موسى … و موسى سه تا فرزند داشته كه آنها را و يا بعض از ايشان را اعقاب و اولاد به بلخ هستند.[۲]
در عمدهالطالب درباره سادات موسوى در بلخ اینطور آمده است:
اما محمد بن اسحاق بن كاظم(ع) كه از وى فرزندى است عبدالله ابىالقاسم و از وى ابوحسين محمد و فرزند وى به بلخ است و فرزند حمزه بن موسى كاظم(ع) اعقابش در بلاد عجم زيادند از دو مرد قاسم و حمزه … و اما حمزه بن كاظم (ع) به خراسان آمده است و او را بازماندگان كمى است كه بعضشان به بلخند و اعقابش از فرزندش على بن حمزه بن حمزه كه ايشان سيدعلى بن حمزه بن حمزه بن على بن حمزه بن على بن حمزه بن حمزه بن موسى كاظم (ع) است.[۳]
اما از اعقاب ابراهيم اصغر بن موسى كاظم: على ابوحسين زنبورى است كه چند تا فرزند داشته است … و حمزه ابوطالب به بلخ است: على بن ابوحسين بن موسى ثانى بن ابراهيم اصغر بن موسى كاظم (ع) اما على زنبورى اعقابش در دينور، بغداد و بلخ مىباشند.[۴]
در الراغب في التشجير عمده الطالب هم آمده است:
از حضرت امام موسى كاظم(ع) يكى از فرزندانش به نام حمزه است كه از وى اعقاب كمى است كه بعضشان به بلخ هستند. از حمزه على و بعد از على حمزه و بعد از وى باز هم على و بعد از على دوباره حمزه و بعد از حمزه باز هم حمزه و بعد از حمزه على است.
در جاى ديگر آمده است:
۱. فخرالدين، رازى، همان، ص ۹۵. ۲. المروزي الازورقاني، همان، ص ۱۸ و ۲۰. ۳. ابن عنبه، همان، ص ۲۲۸. ۴. المروزي، همان، ص ۹-۱۲.
از اعقاب حضرت موسى بن جعفر(ع) ابوالحسين محمد بن ابوالقاسم عبدالله بن محمد بن اسحاق بن امام موسی کاظم (ع) است و این ابوالحسین محمد در بلخ متولد شده است.
۱. ابن عنبه، همان، ص ۲۲۱ و ۲۲۵
کپی برداری از این مطلب با ذکر آدرس سایت www.sanglakh.com بلامانع میباشد.
(( ربنا و اجعلنا مسلمین لک و من ذریتنا امة مسلمة لک و ارنا منا سکنا و تب علینا ))
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم