بسم الله الرحمن الرحیم

در ادامه بخش اول مربوط به سادات کنر , به ادامه بحث و در این مطلب به پیرامون شخصیت سید علی ترمذی مشهور به پیر بابا میپردازیم

سید علی ترمذی , مشهور به پیربابا فرزند سید قنبر علی ملقب به امیر نظر بهادر از سادات معظم نقوی, در حدود سال 908 هجری قمری در فرغانه ازبکستان به دنیا آمد و در سال 991 هجری قمری مطابق با 1583 میلادی چشم از جهان فرو بست و در روستای پاچاکلی در ناحیه بونیر از توابع ایالت خیبر پختونخوا, در پاکستان امروز, به خاک سپرده شد.

سید علی از عارفان بنام طریقه تصوف بود که در اثر مجاهدت های زیاد از سلسله های چشتیه, سهروردیه, شطاریه و حلاجیه اجازه دریافت کرد و سرانجام به مقام خلافت سلسله کبرویه رسید. آرامگاه او در بونیر, زیارتگاه خاص و عام است که هر سال از 24 الی 26 ماه رجب, مریدان او در آن جا جمع شده و به دعا و نیایش پرداخته از مقام آن عارف و سید بزرگوار, تجلیل به عمل می آورند.

خانواده سید علی از ترمذ در ازبکستان امروزی, به قندوز در شمال افغانستان مهاجرت کردند. سید علی تحصیلات ابتدایی را تا شرح جامی, نزد پدر کلانش سید احمد نور که عالم و زاهد به پایان رساند و بعد از مرگ او همراه با پدرش سید قنبر علی در معیت محمد همایون, پادشاه مغولی, در سال 943 هجری قمری, به هند رفت و مدتی در دربار همایون به سر برد. اما علاقه او به آموختن علم و عرفان و زهد و ریاضت سبب شد که از دربار بیرون آمده و در مانک پور در پنجاب, به حلقه درس شیخ سیلونه, داخل شود. سید علی نزد شیخ سیلونه کتاب های کافیه, وقایه و هدایه در فقه را آموخت و برای تحصیل تصوف در منطقه اجمیر, نزد شید سالار رومی رفت و به آموزش طریقت اهتمام ورزید.

با گذراندن دوره اول طریقت, مشهور و مرجع خاص و عام شد و از سوی عارف بزرگ سلسله چشتیه, شیخ سالار رومی به خلافت برگزیده شد. شیخ سالار رومی به پیربابا توصیه کرد که برای مبارزه با فساد و بدعت و تبلیغ اسلام به کوهستان, مناطق پشتون نشین کنونی برود. سید علی به سوی کشمیر رفت و در روستایی در گجرات اقامت موقتی اختیار کرد. بعد از شکست همایون از شیرشاه سوری و ملاقات با پدرش که با سپاه شکست خورده همایون از گجرات میگذشت, برای ملاقات با استاد و مربی اش شیخ سالار رومی دوباره عازم اجمیر شد. در راه با سپاه شیرشاه سوری برخورد و آنان به جرم فارسی صحبت کردن وی را دشمن دانسته و قصد داشتند که به قتل برسانند, اما سید علی دو همیان طلا و نقره که پدرش به او داده بود تا در میان فقرا تقسیم کند را به آنها داده و جان به سلامت برد.

سید علی ترمذی, در اجمیر به خانه شیخ سالار رومی رفت, اما شیخ حسین پسر شیخ سالار, او را از مرگ پدرش خبر ساخت و عبا یا چپنی را به او هدیه داد که پدرش توصیه کرده بود. سید علی ترمذی قصد داشت از اجمیر به وطن خودش در قندوز برود, اما در پیشاور که رسید توسط دوستانش به یوسف زئی در سوات دعوت شد تا با فساد و بدعتی که در میان مردم توسط دو نفر از به تعبیر آنها پیران گمراه, بنام طیب و ولی اشاعه یافته بود و سبب گمراهی شده بود, با تبلیغ اسلام, مقابله نموده و مردم را هدایت کند. او در مدتی که در منطقه یوسف زئی اقامت داشت مورد توجه و عنایت سران و بزرگان قبائل قرار گرفت و با خواهر ملک دولت ملی زایی, بنام بی بی مریم ازدواج کرد. بعد از این که صاحب چند فرزند شد برای دیدار پدر و مادرش به قندوز رفت و در ان جا متوجه شد که پدرش وفات نموده, با آن هم مادرش به او توصیه کرد که نزد همسر و فرزندانش به یوسف زئی برگردد و او نیز چنین کرد.

آخوند درویزه و سید محمد ابراهیم شاه مشهور به حصار بابا, از شاگردان و جانشینان سید علی بودند و بازماندگان ایشان نفوذ زیادی در میان قبائل پشتون به دست آوردند. خانواده سید علی ترمذی و اعقاب او از عصر محمد همایون پادشاه مغول تا دوران شاه شجاع ابدالی سدوزایی در کنر و اطراف آن اقتدار و امارت داشتند. اراضی غرب کوتل _گردنه_ مارکله, ناحیه هزاره و پکهلی تا کنار رودخانه کنر, مهابن, بونیر و سوات تا مجرای رودخانه کابل تحت سیطره فرزندان سید علی ترمذی پیربابا قرار داشت. اکثر مناطق پیش گفته در حال حاضر در پاکستان امروزی واقع شده اند. اعقاب سید علی ترمذی در حال حاضر در کشورها و مناطق مختلفی چون بونیر, دیر, با جور, چترال, مردان, ضلع هزاره, کراچی, لاهور, پیشاور و اسلام آباد در داخل پاکستان ساکن هستند و همچنین در افغانستان, کنر, لغمان, کابل و … اروپا, آمریکا, خاورمیانه, تایلند, میانمار, بوپال هند و سایر کشورها زندگی میکنند.

برخی از نویسندگان مانند استاد عبدالحی حبیبی, عارف مشهور میر سید علی همدانی را از نسل سید علی ترمذی و سید جمال الدین افغانی را از نسل میر سید علی همدانی میدانند و برای اثبات آن حتی شواهدی توجیهی را ارائه میکنند که به شدت مورد تردید است, چرا که نسب نامه میر سید علی همدانی به امام زین العابدین علیه السلام از طریق فرزندش حسین اصغر میرسد و نسب سید علی ترمذی به حضرت امام علی النقی علیه السلام از طریق فرزندش سید محمد رضی الله عنه میرسد, بنابراین نسبنامه سید جمال الدین افغانی که به سادات کنر وصل شده مانند برچسب ناچسب به نظر میرسد.

قابل ذکر است که در برخی کتاب ها و منابع, شجره نامه حضرت سید علی ترمذی را به امام حسن العسکری علیه السلام و در برخی دیگر به حضرت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف وصل کرده اند که حتما نادرست است. چرا که امام حسن عسکری علیه السلام تنها یک پسر داشت که همان حضرت مهدی علیه السلام است و حضرت مهدی در کودکی از نظرها پنهان شد و کسی از فرزندان آن حضرت چیزی نمیداند و در هیچ منبع مذهبی و تاریخ ذکر نشده است.

سید مصطفی بابا

سید مصطفی, فرزند سید علی ترمذی, بعد از فوت پدر جانشین او در امامت و طریقت شد. سید مصطفی بر تمام مردم مجاری رودخانه کنر و کابل تا رود سند حکومت داشت. او در حدود سال 980 هجری شمسی مطابق با 1572 میلادی در ثلث نخستین قرن یازدهم از دنیا رفت. آرامگاه سید مصطفی در منطقه دو نهی در پشد, سمت چپ رودخانه کبر واقع شده و زیارتگاه مردم است. پشد دو نهی, در حال حاضر مربوط ولسوالی سرکانی کنر است.

امروزه بخش قابل توجهی از فرزندان سید علی ترمذی پیر بابا طریقت را کنار گذاشته اند و به آئین و روش اجداد طاهرین و معصوم خودشان یعنی دوازده امام همام, ایمان و یقین دارند و در راه معارف مذهب حق تشیع دوازده امامی فعالیت های بسزایی انجام میدهند, همانطور که عده ای دیگر از عموزادگان سادات ترمذی به مذهب اهل سنت و تصوف تاکنون قرار دارند.

اﮔﺮ در این مطلب احتمالا مطلبی از جا افتاده است و یادآوری نشده است, سادات محترم میتوانند با شبکات اجتماعی یا از طریق ایمیل و نظرات و مطالب شان را بیان کنند تا به این مقاله اضافه گردد.

کپی برداری از این مطلب با ذکر آدرس سایت www.sanglakh.com بلامانع میباشد.

(( ربنا و اجعلنا مسلمین لک و من ذریتنا امة مسلمة لک و ارنا منا سکنا و تب علینا ))

اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم