بسم الله الرحمن الرحیم
در اصطلاح شرع و ضوابط علم انساب (سیّد) به کسی میگویند که از طرف پدر به یکی از ائمه معصومین علیهم السلام برسد.
برای احراز این سیادت, سه راه شرعی و معتبر داریم که این گونه هستند:
- اشتهار ( صدها ساله) یک خاندان به سیادت, به گونه ای که همه اهل محل, این خاندان را از دیر زمان به سیادت بشناسند و به سیادت شان اعتراف کنند.(همانند اولاده شاه قباد ولی و اولاده شاه قلندر یا میرعلی یخسوز یا دیگر خاندان معروف سادات)
- شهادت دو عادل آگاه, که در اصطلاح آن را بیّنه ی شرعی میگویند. یعنی چنانچه دو نفر عادل عالم, مورد اعتماد و آگاه به مسائل نسب شناسی به سیادت کسی شهادت دهند, شرعا مورد قبول است
- وجود اسناد و مدارک معتبر در خاندان, که بر سیادت این خاندان دلالت کنند و این اسناد عبارتند از :
الف: شجره نامه معتبر که به تائید علمای نسب شناس رسیده باشد.
ب: اسناد سیادت که در قدیم سراغ بزرگ محل, کدخدای محل یا آقای محل یا کسی که قیم امور سادات در منطقه و کشور بود میرفتند و آن شخص هم از روی شناختی که با این خاندان داشت, سندی مبنی بر سیادت این خاندان مینوشت و به آنها میداد.
ج: وجود وقف نامه ها و امثال این گونه اسناد معتبر, که سیادت این خاندان در آنها قید شده باشد.
بنابر این, با این سه شیوه, سیادت یک خاندان ثابت میشود و هیچ راه دیگری, برای اثبات سیادت, شرعیت ندارد.